Wysoko wrażliwe dziecko - 4 ważne cechy Termin wysokiej wrażliwości zaczyna nabierać coraz większej powszechności wśród rodziców i osób pracujących z dziećmi. Mam w sobie dużą wdzięczność, że Elaine Aron tak głęboko bada tę cechę, gdyż przyczynia się do znormalizowania zjawisk z nią związanych.
Wysoko wrażliwe dzieci doskonale zdają sobie sprawę z ogólnych zasad – wystarczy delikatnie przypomnieć im o nich, najlepiej na osobności. Dla niektórych osób samo upomnienie i pokazanie błędu jest wielką karą. Dziecko ukarane i zawstydzone zapamięta tę naganę na długie lata, przy czym może to skutkować obniżeniem samooceny.
Pt, 25-10-2019 Forum: emama - Wysoko wrażliwe dziecko Książka "Wrażliwe dziecko" Drogie emamy, czy któraś z was ma może tę książkę, autorka Janet Poland.Szukam jej od dłuższego czasu,bardzo proszę o kontakt na pocztę gazetową,może dałoby się ją skserowaną jakoś przesłać albo w innej formie.Pokyję wszystkie koszty.
DZIECKO ORCHIDEA CZY MLECZ JAK WSPIERAĆ WRAŻLIWE DZIECI Poradnik dostępny dla już od 23,07 zł - od 23,07 zł, porównanie cen w 1 sklepach. Zobacz inne Poradniki psychologiczne, najtańsze i najlepsze
Dziecko WWO - cechy. Dzieci wysoko wrażliwe odznaczają się kilkoma wyjątkowymi cechami. Jeśli nasz maluch nie lubi dużych skupisk ludzkich, nowości sprawiają mu trudność, a na krzyki zatyka uszy, warto przeanalizować inne przejawy. Mogą one świadczyć o tym, że nasza pociecha to dziecko WWO:
WYSOKO WRAŻLIWE DZIECKO JAK ZROZUMIEĆ DZIECKO I PO • Książka ☝ Darmowa dostawa z Allegro Smart! • Najwięcej ofert w jednym miejscu • Radość zakupów ⭐ 100% bezpieczeństwa dla każdej transakcji • Kup Teraz! • Oferta 12098733458
. Pojęcie „wysoko wrażliwe dziecko” (WWD) zostało wprowadzone przez psycholog Elaine Aron, która podczas swojej praktyki psychologicznej zaobserwowała wyróżniające się zachowania dzieci, odbiegające od dotychczasowych norm ujętych w znanych klasyfikacjach i teoriach. Wysoko wrażliwe dziecko – czyli jakie? Zagadnienie poruszające kwestie wysoko wrażliwych osób bardzo szybko zyskało rozgłos i zainteresowanie. Wcześniej podobny temat poruszała Janet Poland. Sama badaczka podkreśla znaczenie zainteresowania się tym zagadnieniem, zwracając uwagę na przyszłe konsekwencje. Obrazowo przedstawia to następująco: „To głównie wychowanie decyduje o tym, czy wrażliwość będzie zaletą, czy też źródłem lęku”. Zagadnienie WWD jest stosunkowo nowe i dlatego trudno jest podać rzetelne odniesienia do zweryfikowanych badań. To jednak, co zaciekawia w tej koncepcji, to wyraźnie odgraniczenie cech WWD od nieśmiałości. Dzieci, które według badaczki zaliczyć można do WWD, najczęściej: POLECAMY dłużej obserwują otoczenie i grupę rówieśniczą, zanim podejmą próbę nawiązania kontaktu; są bardziej „wyczulone” na nastawienie, jakie prezentują względem nich inni; szybciej oraz bardziej intensywnie reagują na sytuacje niż ich rówieśnicy, szybko wpadają w euforię lub doświadczają głębokiego smutku; zwykle proces adaptacji do zmian przebiega u nich wolniej niż u rówieśników; są bardziej podatne na silne, emocjonalne doznania, jak np. zranienia; chłopcy mogą reagować przesadną wstydliwością lub nieśmiałością w stosunku do swoich rówieśników, a dziewczynki częściej mogą reagować płaczem od swoich rówieśniczek; są także wyczulone na emocje innych, z łatwością odczytują nastroje oraz wszelkie emocjonalne znaczenie zawarte w komunikatach niewerbalnych (np. mimika, ton głosu); znacznie lepiej funkcjonują w mniejszej grupie rówieśników oraz pośród osób, które już znają; ich układ nerwowy jest szczególnie wrażliwy na bodźce; ich wyczulenie na ból jest znacznie silniejsze; przejawiają większą wrażliwość na tkaniny (np. metki przy ubraniu), zapachy i dźwięki; mogą być bardziej podatne na występowanie alergii pokarmowych. Pomimo tego, że zagadnienie WWD jest stosunkowo „młode” i trudno tutaj o jednoznaczną i merytoryczną interpretację, warto zwrócić uwagę na to, że sama obecność problemu sugeruje, jak ważne jest odpowiednie podejście do dzieci, które swoim zachowaniem demonstrują dużą wrażliwość. Dziecko wrażliwe a rodzice Rodzice dziecka przejawiającego cechę wysokiej wrażliwości zwykle stanowią dla niego najważniejsze, podstawowe źródło wsparcia i poczucia bezpieczeństwa. Oczywiście, można powiedzieć, że każde dziecko na etapie przedszkolnym jest związane ze swoimi opiekunami, niemniej w tym wypadku więź ta jest szczególnie silna. Można to zaobserwować przede wszystkim podczas treningu adaptacji dziecka w przedszkolu. Ten moment może być dla dziecka, jak i dla rodzica, szczególnie trudny, dlatego warto zagwarantować taki sposób, który będzie utrzymywał jak najwyższy poziom bezpieczeństwa i wspierał cały proces uczęszczania do placówki przedszkolnej. W jaki sposób wspierać dziecko wrażliwe w przedszkolu? Przede wszystkim warto zadbać o wykorzystanie wszelkich form i sposobów minimalizujących poczucie wrażliwości oraz lęku. Jednym z priorytetów pracy z dzieckiem jest opanowanie nowych sposobów radzenia sobie z emocjami. Wzbogacenie repertuaru zachowań, szczególnie w sytuacjach „trudnych” będzie dla dziecka szczególnie pomocne. STUDIUM PRZYPADKU Marek dołączył do przedszkolnej grupy we wrześniu. Jego proces aklimatyzacji w przedszkolu wydawał się poprawny, jednak nauczycielki zaniepokoiły się jego reakcjami na nieprzyjemne sytuacje. Reakcje chłopca były bardzo szybkie oraz intensywne. Często bywały niewspółmiernie wysokie w stosunku do działającego bodźca. Nauczycielki zaobserwowały, że w sytuacjach, w których Marek czuje się bezradny lub bezsilny (np. trudności w wykonaniu pracy plastycznej lub konieczność powtórzenia ćwiczenia), płacze lub zaczyna przejawiać zachowania agresywne. W domu podobne sytuacje także miały miejsce. Chłopiec jest dzieckiem bardzo emocjonalnym i szczególnie wrażliwym. W sytuacji gdy doświadcza trudnych sytuacji, wykorzystuje niekonstruktywny sposób radzenia sobie z rosnącym napięciem emocjonalnym. Aby poszerzyć repertuar sposobów radzenia sobie z emocjami u chłopca, warto zasięgnąć pomocy specjalisty, np. psychologa dziecięcego. Szczególnie istotna jest jednak wspólna praca rodziców/opiekunów i pedagogów. Każda sytuacja wychowawcza podopiecznego jest indywidualna i trzeba ją rozpatrywać także w indywidualnym kontekście, jednak można wyodrębnić kilka wskazówek dla nauczyciela pracującego w tego rodzaju sytuacjach, które mogą okazać się skuteczne. Wskazówki dla nauczyciela Okazywanie zrozumienia i wsparcia, szczególnie w sytuacji kiedy Marek wybucha płaczem. W takich momentach warto zainicjować rozmowę ukierunkowaną na przypominanie i rozwijanie pożądanych reakcji. Nie należy interpretować płaczu jako oznaki słabości, której należy się wstydzić i dążyć do jej eliminacji wszelkimi sposobami. Nie należy także stosować porównań (np. „Zobacz, w grupie starszaków nikt nie płacze”, „Popatrz, jak patrzą na ciebie inne dzieci”). W innym wypadku dziecko nie uczy się, jak zastępować płacz innym działaniem, a uczy się jedynie tłumić w sobie nieakceptowane emocje. Unikać nadawania etykiet i posługiwania się określeniami w rodzaju: „dziecko trudne”. Tego rodzaju określenia mogą mieć szkodliwy wpływ na dziecko nie tylko ze względu na to, że może ono utwierdzić się w pełnym przekonaniu, że takie już jest i nie można z tym nic zrobić, ale także ze względu na możliwość wystąpienia efektu Pigmaliona1 – potocznie nazywanego tzw. samospełniającą się przepowiednią. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że nastawienie do danej osoby wpływa na podejmowane w stosunku do niej zachowania. Każda sytuacja wywołująca reakcję emocjonalną ma znaczenie i może być „wskazówką” dla podejmowanych kolejno działań edukacyjno-wychowawczych. Warto zwrócić na nią uwagę i w sytuacji „impas” zasięgnąć rady, opinii innego specjalisty, np. nauczycielki. Często ta sama sytuacja postrzegana z innej perspektywy może okazać się zupełnie inna i zwrócić uwagę na pomijany do tej pory aspekt. Uważność na wszelkie przejawy zmian zachowania i nagradzanie za podejmowany przez dziecko wysiłek. Warto aprobować każdą próbę zmiany zachowania, również te, które nie okazały się skuteczne. Komunikaty od nauczycielki, np. „Widzę, że próbowałeś”, są dla dziecka sygnałem, że nauczycielk... Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników. Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się. Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych. Załóż bezpłatne konto Zaloguj się
Opublikowany przez: LwiaMatka Źródło artykułu: Elaine N. Aron "Wysoko wrażliwi", Wydawnictwo JK, 2017 2019-10-04 12:14:23 Kim są wysoko wrażliwi dorośli i jak odnajdują się w roli rodziców? Czym jest wysoka wrażliwość? Czy to dobrze czy źle dla rodzica? I co zyskuje a co traci dziecko wysoko wrażliwych rodziców? Wrażliwość na dźwięki, zapachy i "gryzące swetry", niechęć do zatłoczonych miejsc, utożsamianie się z cudzymi nastrojami i zazwyczaj spora empatia w stosunku do innych, to cechy, które jeszcze do niedawna przypisywano ludziom "przewrażliwionym", nieśmiałym, wycofanym czy neurotycznym. Odkrycie nowej cechy w psychologii - wysokiej wrażliwości przetwarzania zmysłowego, zmieniło optykę zagadnienia osób Wysoko Wrażliwych. To dobra wiadomość, czczególnie dla Wysoko Wrażliwych, stanowiących dziś nawet 20% całej populacji. Jak Wysoko Wrażliwi odnajdują się w roli rodziców, kiedy dodatkowych bodźców słuchowych, zapachowych, sensorycznych i stresowych jest - nie przymierzając - od groma? Co to znaczy być Osobą Wysoko Wrażliwą? Definicja wysokiej wrażliwości autorstwa Elain N. Aron, zawiera cztery główne filary: głębię przetwarzania przestymulowanie reaktywność emocjonalną wyczuwanie subtelności Każda z tych cech wymaga doprecyzowania i u każdej osoby Wysoko Wrażliwej przybiera nieco inną formę, ale starając się o jakieś większe uogólnienie, Wysoko Wrażliwi po prostu "czują bardziej". Głębia przetwarzania polega na W książce"Wysoko wrażliwi" E. N. Aron można wykonać test, który określi czy jesteśmy wysoko wrażliwi i co się z tym wiąże. Z pewnością wielu współczesnych dorosłych z ulgą przyjmie do wiadomości, że w tym, z czym mierzyli i mierzą się całe życie, nie są odosobnieni, a komentarze w stylu "nie przesadzaj", "nic się przecież nie stało", "wydaje ci się" czy "nie histeryzuj" w odniesieniu do ich reakcji, odarte zostaną z łatki osoby przewrażliwionej. Bo wysoko wrażliwy to nie przewrażliwiony. Na czym (w wielkim uproszczeniu) polega różnica? Narażone na hałas, np. jednostajnie brzmiący gwar wielu rozmów przerywany salwami śmiechu, dźwiękami muzyki, ekspresu do kawy i szczekaniem psa, osoby "przewrażliwione" skomentować mogą jako "męczące", jednak cała sytuacja nie wpływa na ich stan. Osoby Wysoko Wrażliwe z wrażliwością na dźwięki, autentycznie cierpią w tak skomasowanym hałasie, przez co nie mogą skupić się na rozmowie, czuć komfortowo, cieszyć ze spotkania. Gdy intensywność bodźców dźwiękowych eskaluje i staje się nie do wytrzymania, muszą natychmiast zmienić miejsce na ciche lub przynajmniej pozbawione tłumów, aby jako tako dojść do siebie. Wysoko Wrażliwi Rodzice: dar czy klątwa? Według najnowszych badań nad cechą wysokiej wrażliwości przetwarzania zmysłowego, szacuje się że osób z taką formą wrażliwości jest od 15% do 20% w skali społeczeństwa. To całkiem spory odsetek. Rodzice Wysoko Wrażliwi Co zyskuje dziecko wysoko wrażliwych rodziców? .....
Czy macie wrażenie, że Wasze dziecko jest nieprzeciętnym wprost wrażliwcem, który odbiera świat jakby… bardziej? Mocniej niż inne dzieci wszystko przeżywa, potrzebuje więcej czasu na adaptację do zmiany, jest rozczulająco empatyczne, a także wyczulone nawet na najbardziej subtelne sygnały tak emocjonalne, jak i sensoryczne, a do tego łatwo ulega przestymulowaniu? Jeśli opis ten jest Wam bliski, to prawdopodobnie macie do czynienia z WWO – Wasz szkrab to Wysoko Wrażliwa Osobowość. Wysoko wrażliwe osobowości to niezaprzeczalnie wyjątkowe jednostki. To osoby które więcej widzą, więcej słyszą, więcej czują. Z tego powodu, szczególnie małe WWO już od najwcześniejszych lat bardzo potrzebują zrozumienia i wsparcia otoczenia. Cechy wysokiej wrażliwości dostrzec można u dziecka już bardzo wcześnie. Jest ona bowiem uwarunkowana genetycznie, dziedziczy się ją po przodkach. Wysoko wrażliwa osobowość nie jest jednak zaburzeniem, ani żadną „skazą”. Jest właściwością dzięki której człowiek, w sprzyjających warunkach, może żyć „pełniej”. uwarunkowana genetycznie, dziedziczy się ją po przodkach. Wysoko wrażliwa osobowość nie jest jednak zaburzeniem, ani żadną „skazą”. Jest właściwością dzięki której człowiek, w sprzyjających warunkach, może żyć „pełniej”. W mniej sprzyjających – dotkliwiej. Według dr Elaine N. Aron, ekspertki w dziecinie psychologii i autorki książek na temat wysokiej wrażliwości, osób mających takie cechy jest nawet 20% w skali ogólnej populacji. Aron w swojej książce „Wysoko wrażliwi ludzie”, definiuje tę grupę jako „urodzonych z wyraźną cechą biologiczną, która predysponuje ich do przetwarzania i rozumienia informacji na głębszym poziomie”. Odznaczają się oni większą reaktywnością emocjonalną, fizyczną i sensoryczną, ale i też rozbudowanym życiem wewnętrznym. Czy można więc powiedzieć, że ludzie ci naprawdę mogą żyć „bardziej”? Zdecydowanie tak. Warto mieć jednak również świadomość, że w wielu sytuacjach nie jest to wcale dla WWO aż takie proste i jednoznaczne. Czy powinniście się niepokoić? Prawda jest taka, że wysoka wrażliwość na środowisko niestety zwiększa chociażby skłonność do ulegania stresom, do zamartwiania się i pogrążania w czarnych drugiej strony jednak umożliwia mocniejsze przeżywanie i łatwiejsze dostrzeganie także pozytywów oraz silniejsze odbieranie przyjemnych doznań. Osoby z WWO, w sprzyjających warunkach, mogą naprawdę nieskrępowanie cieszyć się życiem: mają świetną wyobraźnię, wysoką inteligencję emocjonalną, intensywniej doświadczają (nawet sny mają bogatsze!), a przy tym wszystkim wykazują najczęściej duże i błyskotliwe poczucie humoru. Wysoko wrażliwi głębiej odczuwają piękno. Chłoną sztukę, muzykę i przyrodę wręcz każdą cząsteczką swojego ciała. Dzieci wysoko wrażliwe są bardzo wyczulone i wszystko przetwarzają znacznie głębiej, to tym samym są one wyjątkowo spostrzegawcze, wychwytujące niuanse i zauważające rzeczy, które dla pozostałych osób pozostają wręcz trudne do dostrzeżenia. Jest to zdecydowanie dar. Dzieci wysoko wrażliwe jednak, przez to, że odczuwają wszystko bardziej intensywnie i zwracają uwagę nawet na najdrobniejsze subtelności w zmianach zachowania, czy emocjach innych osób, zdecydowanie częściej odczuwają niepokój. Tak naprawdę każda trudność, niejasna, czy niekomfortowa sytuacja powodować u nich może silne reakcje emocjonalne. Nie dla nich wystąpienia publiczne i bycie w centrum uwagi – poczucie bycia obserwowanym wywołuje w nich jedynie dodatkowe napięcie i stres. Wysoko wrażliwi mają także tendencję do wnikliwego obserwowania, analizowania, a czasami wręcz „mielenia” tematów w głowie. Potrzebują odpowiedniej ilości czasu i przestrzeni zanim podejmą jakieś działanie. To najczęściej osoby bardzo uważne i mocno refleksyjne. Widać to szczególnie w sytuacjach wymagających szybkiej adaptacji do zmiany. Dziecko z WWO najczęściej z dużą ostrożnością poznaje nowe środowisko, potrzebuje więcej czasu na oswojenie się i zaufanie. Dla osób wysoko wrażliwych charakterystyczne są też: wysoki poziom empatii i świetna intuicja. Są to więc jednostki, które chętnie i mocno angażują się w sprawy innych ludzi, a zbudowane przez nie relacje i więzi będą zazwyczaj trwałe i głębokie. Znamienne jest także to, że kiedy wrażliwcy przebywają w otoczeniu osób radosnych, z łatwością przejmują od nich pozytywny nastrój. Jednak, jak możemy się spodziewać, działa to też w drugą stronę: trudne emocje, takie jak chociażby złość, smutek czy rozgoryczenie są równie łatwo przejmowane i niestety odbierane przez nich jako własny stan emocjonalny. Szybkie „zarażanie się” emocjami, to chleb powszedni osób wysoko WWO z powodu niewielkiej odporności na bodźce i czujność na nawet subtelne sygnały, są także dużo bardziej narażone na przestymulowanie. Pod wpływem przebodźcowania mogą stać się drażliwe, a nawet zacząć zachowywać się impulsywnie, czy agresywnie. Wysoko wrażliwi potrafią reagować nawet na wyjątkowo drobne bodźce sensoryczne (np. dźwięki, zapachy, czy nawet kolory lub światło w otoczeniu).Wyniki badań wskazują również na to, że dzieci wysoko wrażliwe częściej chorują i doznają urazów. Ciekawe jednak jest to, że dzieje się tak jedynie, gdy wychowują się one w trudnym i stresującym środowisku. Stwierdzono, że i owszem, w niesprzyjających warunkach wysoka wrażliwość może przyczynić się do negatywnych objawów tak fizycznych, jak i emocjonalnych, ale z drugiej jednak strony – osoba wysoko wrażliwa, która wzrasta i funkcjonuje w odpowiednim dla niej otoczeniu, jest często o wiele zdrowsza i szczęśliwsza niż osoby, które nie wykazują cech wysokiej wrażliwości. Jak wspierać małych wysoko wrażliwców, by wyrośli na szczęśliwych wrażliwych dorosłych? Pracować nad samooceną dziecka, dbać o wysokie poczucie własnej wartości, wiarę w swoje możliwościMądrze motywować. Osoby wysoko wrażliwe źle reagują na nadmierne dociskanie, presję czasu i rywalizację (wrażliwiec słabo odnajdzie się w sporcie zespołowym, a zapisywanie go na takie zajęcia wywoła w nim jedynie dodatkowy stres, lepszym rozwiązaniem będzie sport indywidualny, zajęcia manualne, artystyczne, muzyczne itp.)Rozmawiać z dzieckiem o wysokiej wrażliwości, głośno doceniać pozytywne cechy z nią związane, pokazywać potencjał, który się za nią kryje oraz zasoby, którymi dzięki niej operuje dzieckoUczyć asertywności. WWO często chcąc spełniać oczekiwania innych, mogą bagatelizować własne potrzebyPomóc dziecku nazywać, określać emocje, które nim targająNie blokować przeżywania emocji, a raczej wspólnie z dzieckiem szukać różnych alternatywnych sposobów na wyrażanie i rozładowanie emocji, które przyniosą ulgęDbać o codzienny relaks dzieckaByć uważnym na to, co w codziennym funkcjonowaniu dziecku pomaga, a co utrudnia się wyciszać (uwaga – dziecko, które jest cicho wcale nie musi być wyciszone)Stosować przerwy gdy tylko pojawią się u dziecka symptomy przeciążenia (napięcie, pobudzenie, głupawka)Dawać czas na oswojenie się i zapowiadać z wyprzedzeniem nadchodzące zmianyDbać o przejrzystą strukturę: wyznaczać jasne granice i trzymać się wprowadzonych zasadPilnować odpowiedniej ilości snu i regularnych posiłkówRozwijać swoją wiedzę na temat WWO czytając odpowiednią literaturę np.: „Wysoko wrażliwe dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie” E. Aron „Pomóż dziecku mniej myśleć. O wrażliwych dzieciach, które za bardzo się przejmują” Christel Petitcollin, „Wysoko wrażliwi. Jak funkcjonować w świecie, który przytłacza” E. AronPoszerzać swoje kompetencje rodzicielskie korzystając z platformy „E-motion. Potential of highlysensitivity” ( Jest to opracowany przez pracowników naukowych, pierwszy w Polsce projekt zorientowany na wsparcie wysoko wrażliwych dzieci w ich najbliższym środowisku. Znaleźć tam można nie tylko narzędzia do identyfikacji wysokiej wrażliwości, ale i materiały edukacyjne rozwijające dzieci WWO, czy forum wymiany doświadczeń. Warto zrozumieć i wzmacniać dzieci z tą unikatową cechą. Wysoką wrażliwość bowiem bezsprzecznie rozpatrywać należy w kategoriach nie słabości, czy kruchości, a ogromnego potencjału. To prawdziwy dar, który przy odpowiednim wsparciu otoczenia przynieść może jedynie profity. I to nie tylko samym WWO. Autorka: Dominika Krakowiak
Ubierasz rano dziecko do przedszkola, a ono w płacz, bo sweter go drapie, metka w tych majtkach przeszkadza, a rajstopy są za twarde? A może już dobrze wiesz, że Twoje dziecko ubierze się tylko i wyłącznie w te czarne spodnie i jedną jedyną bluzkę z Psim Patrolem? Potem zmęczona ubieraniem proponujesz śniadanie – i nie daj boże, żeby to było coś innego niż owsianka/kanapka z szynką/ budyń… Jesteś przygotowana, więc śniadanie odbywa się dość spokojnie, zabieracie się więc za zakładanie kurtki, a tu po raz kolejny okazuje się, że rękawiczki na sznurku z niewiadomych powodów są wrogiem numer jeden, a poza tym buty jeszcze nie do końca wysły po wczorajszym spacerze na deszczu, więc nawet nie ma opcji, żeby Twoje dziecko włożyło do nich nogi… Ale innych też nie chce założyć, bo codziennie zakłada właśnie te, i nie było akurat przygotowane na zmianę… Dziecko rozdrażnione, bo mu gorąco, bo nie ma butów, bo… Ty się już wkurzasz, bo wiesz dobrze, że to ostatni moment, żeby wyjść i się nie spóźnić… Twoja empatia do dziecka wisi na włosku i zasadniczo masz ochotę wrzasnąć „Ty rozwydrzony bachorze, założysz co ci powiem i to już, bo jak nie…!” Ale być może dla Twojego dziecka wszystko to co opisałam stanowi realny problem. Są bowiem na świecie ludzie, których system nerwowy odbiera bodźce całkiem inaczej niż cała „normalna” reszta społeczeństwa. I być może Twoje dziecko właśnie do tej grupy należy. Termin Wysoko Wrażliwa Osoba odkryłam już jakiś czas temu. W dodatku jak tylko go odkryłam, uderzyło mnie, że definicja WWO opisuje dokładnie mnie. W jaki konkretnie sposób – pisałam tutaj. Od tamtej chwili logiczne było dla mnie, że skoro są ludzie, którzy są wysoko wrażliwi, to muszę być też i dzieci, które są wysoko wrażliwe. W końcu ja sama byłam takim dzieckiem. I doskonale to pamiętam. Dlatego cieszę się, że na naszym rynku pojawiła się kolejna książka pani Elaine Aron, która od dawna już zajmuje się problemem WWO. Tym razem jest to książka całkowicie poświęcona dzieciom – „Wysoko Wrażliwe Dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie.” I chociaż osobiście nie do końca zgadzam się ze wszystkimi zaleceniami autorki, to jednak cieszę się bardzo, że ten temat został poruszony. Im więcj będziemy wiedzieć na temat różnic między naszymi dziećmi, tym większa szansa, że przestaniemy je wszystkie wrzucać ciągle do jednego worka i szukać złotych metod i środków, które działają na każdego. A czemu nie ze wszystkim się zgadzam? Być może dlatego, że jak podaje książka – WWD tak naprawdę mogą się różnić pod wieloma względami i być może akurat w moim wypadku pewne rzeczy po prostu się nie sprawdziły. Dochodzą też kwestie ogólnie, takie jak podejście do kar i nagród, których na pewno nie podzielam z autorką. Mimo wszystko jednak uważam, że warto zajrzeć do tej książki. Szczególnie jeśli z jakiegoś powodu wydaje Ci się, że Twoje dziecko jest pod jakimś względem „przewrażliwione”. Czy Twoje dziecko jest WWD? Jeśli nie wiesz co kryje się pod terminem Wysoko Wrażliwe Dziecko i zastanawiasz się czy ta książką jest dla Ciebie (a w zasadzie dla Twojego dziecka) spróbuj zrobić ten test. Jest to kwestionariusz dla rodziców zamieszczony we wspomnianej już książce: Przy każdym z poniższych stwierdzeń zaznacz właściwą odpowiedź. Napisz „P” przy zdaniu, które jest albo było prawdziwe przez dłuższy czas w przeszłości lub jeśli jest „raczej prawdziwe” w odniesieniu do Twojego dziecka. Napisz „F” jeśli zdanie nie odnosi się do Twojego dziecka bądź odnosi się do niego w niewielkim stopniu. łatwo się przestrasza skarży się na gryzące ubrania, szwy w skarpetkach czy metki, które drapią jego skórę zazwyczaj nie lubi wielkich niespodzianek lepiej się uczy dzięki łagodnym wskazówkom, a nie surowym karom zdaje się czytać w Twoich myślach używa słów skomplikowanych jak na swój wiek wyczuwa nawet najdelikatniejszy niezwykły zapach ma inteligentne poczucie humoru zdaje się obdarzone intuicją z trudem zasypia po ekscytującym dniu niezbyt dobrze sobie radzi z dużymi zadaniami chce się przebrać jeśli jego ubranie jest wilgotne lub zabrudone piaskiem zadaje mnóstwo pytań jest perfekcjonistą zauważa cierpienie i stres innych ludzi preferuje spokojne zabawy zadaje głębokie i skłaniające do refleksji pytania jest bardzo wrażliwe na ból nie lubi hałaśliwych miejsc zauważa subtelności (że coś zostało przesunięte, zmianę w czyimś wyglądzie itd) zanim podejmie jakieś wyzwanie, zastanawia się czy jest to bezpieczne nalepiej funkcjonuje wtedy, gdy w jego otoczeniu nie ma obcych odczuwa wszystko bardzo głęboko Jeśli przy conajmniej 13 stwierdzeniach zaznaczyłaś odpowiedć „P”, to Twoje dziecko prawdopodobnie jest wysoko wrażliwe. Jeśli odpowiedzi „P” jest mniej, ale za to zachowania dziecka są w kilku punktach bardzo wyraźne, to również możesz swoje dziecko traktować jak WWD. I jak wyniki Waszych dzieci? Macie w domu WWD czy nie? Książkę „Wysoko Wrażliwe Dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie” znajdziesz tutaj. Jeśli uważasz, że ten wpis może jeszcze komuś pomóc – udostępnij go znajomym. A jeśli masz do mnie jakieś konkretne pytanie, pisz pod wpisem lub na maila @ Pomogę, na ile będę umiała. Pamiętaj, że ja w ten artykuł włożyłam czas i pracę. Jeśli więc Ci się podoba i uważasz, że może się przydać komuś z Twoich znajomych – udostępnij go dalej. Takie udostępnienia i komentarze, to dla mnie znak, że moja praca nie idzie na marne. A jeśli jesteś na blogu po raz pierwszy – serdecznie zapraszam do zapoznania się z zakładką „Od czego zacząć czytanie bloga?”
Twoje dziecko jest nadwrażliwe, możesz opisać je jako nieśmiałe albo emocjonalne lub lękowe? A być może najlepiej opisuje je psycholog Elaine Aron? „Osoby wysoko wrażliwe wszystko przetwarzają głębiej. Szukają relacji pomiędzy wszystkim, co postrzegają, przeszłymi doświadczeniami lub analogicznymi obiektami. Robią to niezależnie od tego, czy zdają sobie z tego sprawę, czy nie.” Naukowcy przez długi czas zastanawiali się, czy to, że niektóre osoby są bardziej wrażliwe niż inne wiąże się z genami czy ze środowiskiem. Wygląda, że najnowsze badanie przeprowadzone w Queen Mary University of London i Kings College London pozwala odpowiedzieć na to pytanie. Michael Pluess, profesor psychologii rozwoju na Queen Mary University of London i kierownik badania, powiedział: „Wrażliwość, jako podstawowa ludzka cecha jest czymś, co łączy nas wszystkich. Ale różnimy się tym, jak wpływają na nas nasze doświadczenia. Naukowcy zawsze uważali, że istnieje genetyczna podstawa wrażliwości, ale po raz pierwszy byliśmy w stanie oszacować, w jakim stopniu jest ona przekazywana genetycznie”. Przebadano 2800 siedemnastoletnich bliźniąt (w tym około 1000 jednojajowych), aby zobaczyć, jak silnie wpłynęły na nie pozytywne lub negatywne doświadczenia. Celem było sprawdzenie, jak wiele różnic we wrażliwości można wyjaśnić czynnikami genetycznymi, a ile związanych jest ze środowiskiem lub wychowaniem. Z badań jasno wynika, że w 47 procentach nasz stopień wrażliwości jest uwarunkowany genetycznie, a 53 procent mają na niego wpływ czynniki środowiskowe. Dr Elham Assary, współbadacz powiedział: „Jeśli dziecko jest bardziej wrażliwe na negatywne doświadczenia, może się zdarzyć, że łatwiej będzie się stresować i odczuwać lęk w trudnych sytuacjach. Z drugiej strony, jeśli dziecko jest bardziej wrażliwe na pozytywne doświadczenia, może być tak, że będzie czerpać większe korzyści z interwencji psychologicznych w szkole”. Profesor Pluess uważa, że odkrycia mogą pomóc nam w zrozumieniu i radzeniu sobie z wrażliwością w nas samych i innych. „Ponieważ teraz wiemy, że wrażliwość wynika zarówno z biologii, jak i środowiska, ważne jest, aby ludzie uznawali ją za ważną część tego, kim są i uważali ją za siłę, nie tylko jako słabość”. Co to jest wrażliwość emocjonalna? Wrażliwość emocjonalna oznacza łatwość lub trudność, z jaką twoje dziecko reaguje emocjonalnie na różne sytuacje. Stopień wrażliwości emocjonalnej jest nieodłączną częścią jego temperamentu. Niektóre dzieci są bardzo wyczulone na własne uczucia i bardzo głęboko odczuwają różne rzeczy. Ale są też dzieci, które bardzo silnie dostrajają się do emocji otoczenia. Wszystkie są pełne empatii i troski. Często zadają wnikliwe pytania i mają analityczny oraz kreatywny umysł. Jednocześnie świat „czują” o wiele mocniej. Bardzo wrażliwe dzieciwykrywają subtelne zapachy, zauważają mnóstwo szczegółów, niektóre potrawy wydają się im zbyt aromatyczne, a ubrania zbyt szorstkie. Nawet kiedy są szczęśliwe, mogą nie chcieć brać udziału w zajęciach grupowych, odmawiać wyjazdu na kolonie i występów w szkole. Często przejmują emocje ludzi wokół nich i szybko mogą czuć się przemęczone ilością bodźców, na które ich koledzy nie zwróciliby uwagi. Dlatego też są podatne na nagłe napady złości lub załamania emocjonalne. Najczęściej w takich sytuacjach dostają etykietę „nieśmiałych”, „dziwnych”, „przewrażliwionych” lub „nieelastycznych”. Co musisz wiedzieć o wysoko wrażliwych dzieciach? Psychoterapeutka i badaczka wysokiej wrażliwości Elaine Aron sugeruje, że osoby wysoko wrażliwe mają 4 współwystępujące cechy: głębokie przetwarzanie, łatwość ulegania przestymulowaniu, reaktywność emocjonalną połączoną z dużą empatią, wyczulenie na subtelne bodźce. Jak manifestuje się głębokie przetwarzanie u dziecka? Często o takich dzieciach myślimy jako o refleksyjnych, analitycznych, nad wiek rozwiniętych. To one zadają głębokie pytania, używają bogatego słownictwa, dzielą się zaskakującymi spostrzeżeniami, a ich poczucie humoru jest błyskotliwe. Jednocześnie podejmowanie decyzji sprawia im trudność, bo rozważają zbyt wiele możliwości. Również wchodzenie w nowe sytuacje i poznawanie osób często wywołują w nich dyskomfort, ponieważ potrzebują czasu, żeby się przyjrzeć i ocenić, czy są gotowe na nowe relacje. Łatwość ulegania przestymulowaniu związana jest z tym, że twoje dziecko dużo silniej doświadcza bodźców zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. A ponieważ dzieci są na etapie intensywnej obserwacji, przetwarzania informacji i nauki, to nawet te mniej wrażliwe czasem bywają zmęczone i zestresowane. U dzieci wysoko wrażliwych przebodźcowanie następuje szybciej, bo dużo głębiej i szczerzej analizują każdą sytuację. W efekcie dochodzi do załamań emocjonalnych, które manifestują się w różny sposób: bezsennością, płaczem, nadmiernym pobudzeniem, wycofaniem. W 2012 roku psycholog i terapeutka systemowa Friederike Gerstenberg przeprowadziła badanie, w którym porównała reakcje osób wrażliwych i niewrażliwych podczas wykonywania trudnego zadania percepcyjnego. I chociaż osoby wrażliwe wykonały pracę dokładnie i szybciej, to po zakończeniu były nieporównanie bardziej zestresowane niż reszta uczestników. źródło Kolejną cechą, którą możesz zaobserwować jest reaktywność emocjonalna połączona z dużą empatią. Takie dzieci chciałyby przytulić cały świat. Rozpaczają nad cierpieniem zwierząt, przeżywają, kiedy widzą, że coś nam dolega, potrafią nagle wybuchnąć płaczem, dbają o uczucia innych ludzi, przeżywają swoje błędy i oceniają się krytycznie. Z badań wiemy, że silnie reagują zarówno na pozytywne, jak i negatywne doświadczenia. Jest to związane nie tylko z głębokim przetwarzaniem, ale również z ich wyczuleniem na subtelne bodźce. Wrażliwe dziecko zauważa nawet drobne zmiany w otoczeniu, wyczulone jest też na ton głosu, gestykulację. Jako pierwsze poczuje „dziwne zapachy”, usłyszy najcichsze dźwięki. Wyprawa do kina może je przerażać ze względu na głośność i dużą liczbę osób, czasem nawet dźwięk wodospadu może powodować u niego niepokój. Jak możesz pomóc wysoko wrażliwemu dziecku? W 1995 roku profesor pediatrii i psychiatrii W. Thomas Boyce i jego współpracownicy przeprowadzili badanie, które pokazało, że dzieci wysoko wrażliwe, jeśli są wychowywane w stresującym środowisku, dużo częściej chorują i doznają urazów. Natomiast jeśli środowisko domowe jest stabilne i przewidywalne, doznają urazów rzadziej niż ich rówieśnicy. Boyce wysoko reaktywne dzieci nazywa orchideami, które potrzebują dbałości, by móc pięknie rozkwitnąć, dzieci niereaktywne nazywa mleczami, które potrafią się cudownie rozwijać w każdych warunkach i radzić sobie ze wszystkimi niedogodnościami. Profesor Boyce sugeruje, że od naszej postawy zależy, czy wrażliwość dziecka stanie się problemem czy potencjałem, który można wykorzystać, żeby rozkwitł. Pierwsze, co możemy zrobić to zaakceptować temperament dziecka. Pamiętać też, że ono szczególnie potrzebuje rutyny i przewidywalności oraz poczucia, że jest kochane bezwarunkowo. Jest jeszcze jedna ważna rzecz, o której mówi lekarz: „Myślę, że jest to prawdopodobnie najtrudniejsze zadanie rodzicielskie w wychowywaniu dziecka-orchidei. Rodzice muszą balansować na bardzo cienkiej linii, z jednej strony nie doprowadzając do sytuacji, które naprawdę przytłaczają dziecko i wywołują w nim wielki lęk, a z drugiej strony nie chroniąc ich całkowicie przed doświadczeniami, które nauczą je opanować tego rodzaju przerażające sytuacje”. Czyli co konkretnie możesz zrobić, żeby wesprzeć swoje wysoko wrażliwe dziecko? Zrozum, że wrażliwość emocjonalna jest częścią wrodzonego temperamentu twoich dzieci. Unikaj negatywnych etykiet. Nie mów dziecku, że jest beksą, histerykiem, samolubem, egoistą itd. Zamiast tego pozytywnych słów, takich jak „bardziej wrażliwy”, „czuły”, „empatyczny”. Zacznij myśleć o wrażliwości swojego dziecka jak o szczególnym darze, możliwości, potencjale. Staraj się zrozumieć intensywne reakcje i zachowania, które mogą wydawać ci się trudne. Nie zawstydzaj dziecka za to, kim jest. Naucz dziecko i siebie nazywania emocji tak, żeby potrafiło opowiadać i odpowiednio wyrażać swoje uczucia. Codzienne sytuacje, oglądanie filmu, wspólne czytanie książki lub spacer mogą być świetną okazją do dzielenia się swoimi uczuciami i pomaganiu dziecku w rozpoznawaniu własnych uczuć i reakcji. Przypatrz się sobie i sprawdź, w jaki sposób możesz dopasować się do potrzeb swojego dziecka i opracuj strategie, które pomogą wam we wzajemnym zrozumieniu. Jeśli masz więcej niż jedno dziecko, nie porównuj. Sprawdź również potrzeby każdego z nich. Może być tak, że np. twoje żarty dla jednego z nich będą świetną zabawą, a dla wysoko reaktywnego czymś, co sprawi mu przykrość. Wrażliwe dzieci potrzebują dużej zachęty. Doceniaj starania, nawet jeśli nie od razu kończą się sukcesem. Tylko upewnij się, że to zasłużona pochwała. Dzieci chwalone bez względu na to, co robią, często mają niższą samoocenę niż te, które są chwalone za konkretne działania. Upewnij dziecko, że wszystkie emocje są w porządku. Nie ma dobrych i złych. Każda z nich jest po prostu informacją. Złość pokazuje, że jakieś nasze granice zostały przekroczone, lęk podpowiada, że może nie czujemy się dostatecznie silni, odważni, itd. Kiedy dziecko nauczy się rozpoznawać i nazywać emocje, można mu będzie podsuwać odpowiednie narzędzia, które pozwolą przekształcać je na konstruktywne zachowania. Uszanuj potrzebę wyciszenia. Jak wiesz dzieci wysoko reaktywne dużo szybciej reagują i się wzbudzają oraz wypalają emocjonalnie. Dlatego jeśli widzisz, ze potrzebują odpoczynku, pobycia samotnie – pozwól na to. Pozwól dziecku mówić nie. Zobacz jak często my dorośli dajemy sobie prawo do mówienia „nie” i jak rzadko udzielamy go dzieciom. Oczywiście są sytuacje, gdzie bez wątpienia powinniśmy mieć decydujący głos, jednak jeśli dziecko mówi, że nie chce pójść na urodziny do kolegi, nie podziela naszego entuzjazmu, żeby wyjechać na obóz czy wystąpić w przedstawieniu, to po prostu uznaj jego potrzebę. Bądź cierpliwa/y. Pamiętaj, że twoje dziecko wnikliwie przetwarza informacje, dlatego potrzebuje więcej czasu, żeby odnieść się do propozycji czy sytuacji. Głęboko się nad nimi zastanawiając, analizując problem pod wieloma różnymi kątami i łącząc je z większym obrazem. Nie zapominaj mówić dziecku, że „świat potrzebuje wyjątkowych ludzi, takich jak ty”. Przecież zapewne nie masz wątpliwości, że empatia, słuchanie i zrozumienie to wspaniałe cechy, a wrażliwe dzieci mogą być również wyjątkowo analityczne i kreatywne. Dlatego upewnij dziecko, że chociaż jego temperament może dla niego być wyzwaniem, to jego wrażliwość jest prawdziwym darem.
wysoko wrażliwe dziecko forum